“Nebitgazylmytaslama” institutynyň nebiti çykarmakdaky innowasiýalary gatlak suwlarynyň netijeli çäklendirilmegini üpjün etdi
13:47 03.06.2026 478
Uzak wagtlap özleşdirilip gelinýän känlerde esasan-da, «Goturdepe» we «Barsagelmez» nebitgaz känlerinde gatlak basyşynyň peselmegi, ulanylýan guýulara gatlak suwlarynyň gelmegi netijesinde, onuň önüminiň wagtyndan öň suwlanmagy, guýynyň düýbünde çäge dykylarynyň emele gelmegi, gatlaklary özleşdirmegiň soňky tapgyrynda olardan düzüminde parafin köp bolan agyr nebitleriň akyp gelmegi ýaly kanunalaýyk hadysalar bilen baglydyr.
«Nebitgazylmytaslama» institutynyň guýularyň önümli gatlaklaryna täsir etmek laboratoriýasynda ýerine ýetirilen ylmy-barlag işlerinde guýularyň önüm berijiligini artdyrmak ugrunda geçirilen işler boýunça senagat maglumatlary ýygnaldy we olaryň netijeliligi seljerildi hem-de guýularyň önümli gatlaklaryna täsir etmek usullary kämilleşdirildi.
Nebitli guýularyň önümli gatlaklaryna täsir etmek üçin ýurdumyzda bar bolan ýerli himiki serişdelerden peýdalanmagyň tehnologiýasyny tapmagyň ýollaryny gözlemeklige üns berlip, laboratoriýa şertlerinde synag-barlag işleri geçirildi hem-de önümçilikde ulanmak mümkinçilikleri we ähmiýetliligi öwrenildi.
Özleşdirmegiň ahyrky döwründe işleýän nebitgaz känlerinde ýatagyň gatlak basyşynyň pese düşmegi, guýularyň önüminiň suwlulanmagy, guýuda asfalten-smola we parafin çökündileriniň emele gelmegi we guýynyň düýpýaka zolagynda çäge dykylarynyň ýygnanmagy ýaly kynçylyklar döreýär. Şeýle kynçylyklar dörände guýularyň önüm berijiligi ep-esli peselýär, käbir ýagdaýda bolsa, olar önüm bermeklerini togtadýar.
Bu meseleleriň nebitgazly ýataklaryň köpüsinde duş gelýänligi, nebiti çykarmakda kynçylyk döredýänligi sebäpli, önümli gatlaga täsir etmegiň birnäçe usullarynyň we düzümleriniň synag edilmegine we işlenip alynmagyna getirdi. Ol usullary we düzümleri ulanmagyň esasy talaplarynyň biri nebit alynýan gatlaklaryň geologiki düzüm aýratynlygy bilen bagly bolsa, beýleki talaplaryň biri hem ulanyljak usulyň we material serişdeleriniň elýeterli, arzan bolmagydyr.
Guýularda gatlak suwlaryny çäklendirmekde bentonit toýnundan, gidrofobizirleýji goşundydan we uglewodorod suwuklygyndan ybarat düzümde, gidrofobizirleýji goşundy hökmünde polimer önümçiliginiň goşmaça önümi bolan piroliz ýagy ulanyldy.
Bentonit toýny — Türkmenistandaky «Oglanly» ýatagynyň ownuk owradylan toýny. Uglewodorod suwuklygy hökmünde benzin, gaz kondensaty, dizel ýangyjy we şuňa meňzeşler ulanylyp bilner. Piroliz ýagy — polimer önümçiliginde alynýan goşmaça önüm (Gyýanlydaky polimer zawody).
Düzümi taýýarlamak ýönekeýdir, ol uglewodorod ergininde piroliz ýagyny we bentonit ürgünini garmakdan ybaratdyr. Hödürlenýän düzümiň çäklendiriji ukybyny barlamak üçin laboratoriýa barlag-synag işleri geçirildi.
Gidrofobizirlenen bentonit suspenziýasyny peýdalanmak bilen, geçirilen synag işleriniň esasynda alnan netijelere görä, suw çäklenmesiniň has ýokary netijeliligi, nebitiň akymynyň kanagatlanarly bahasy, uglewodorod suwuklygynda bentonit toýnunyň we piroliz ýagynyň mukdarynyň belli bir gatnaşykda bolmagynda üpjün edilýändigini görkezdi.
Laboratoriýanyň hünärmenleri tarapyndan guýularda gatlak suwlaryny çäklendirmek boýunça gidrofobizirlenen bentonit suspenziýasy esasynda işlenip alnan bu täze düzüme çäklendirilen patent almak üçin intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugyna haýyşnama berildi. Geçen ýylyň dekabr aýynda ýerine ýetirilen ylmy hasabat işi ylmy esasda goralyp, nebit guýularynyň önüm berijiligini ýokarlandyrmak boýunça kämilleşdirilen tehnologiýalary önümçilikde ulanmak üçin teklipler hödürlenildi. Bu barada www.turkmennebit.gov.tm saýtynda habar berilýär.
Türkmenistan Hazarda ekologiýa howpsuzlygy boýunça Hazarýaka döwletleriniň ýolbaşçylarynyň ýörite sammitini geçirmegi teklip etdi
Türkmenistanyň ýolbaşçylygy derwaýys meseleleri ara alyp maslahatlaşmak we Hazarda ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça işleri güýçlendirmek maksady bilen, Hazarýaka döwletleriniň ýolbaşçylarynyň ýörite sammitini geçirmek baradaky başlangyjy beýan etdi.
Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň daşary işler ministrleri hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny maslahatlaşdylar
25-nji iýunda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň daşary işler ministri R.Ö.Meredow bilen Aşgabat şäherine sapar bilen gelen Russiýa Federasiýasynyň daşary işler ministri S.W.Lawrowyň arasynda duşuşyk geçirildi diýip, DIM-niň saýtynda habar berilýär.
OPEK 2023-nji we 2024-nji ýyllar üçin nebite islegiň ösüş çaklamasyny saklap galdy
2023-nji ýylda nebite bolan isleg 2022-nji ýyldaka garanda günde 2,44 mln barrel artyp — günde 102,01 mln barrele ýeter, 2024-nji ýylda bolsa ýene-de 2,25 b/g artyp — 104,25 mln b/g ýeter. Şeýle çaklamalar OPEK-iň aýlyk hasabynda getirilýär diýip, Interfaks habar berýär. Şeýlelikde, gurama geçen aýda edilen çaklamalaryny saklap galdy.
Azerbaýjan Türkmenistanyň sargydy boýunça suwasty turbageçiriji çekdi
«Azerbaýjan hazar deňzi gämiçili» (ASCO) ÝGPJ degişli bolan «Suleýman Wezirow» gämi-turba geçiriji Hazar deňzinde Lam and Zhdanov nebit käninde suwasty turba geçirijiniň gurluşygyny tamamlady. Işler Türkmenistanyň sargydy boýunça ýerine ýetirildi diýip, ASCO-nyň metbugat gullugy habar berýär.
Nebit RF-niň ABŞ-a ibermelerini togtatmak mümkinçiligi zerarly barreli üçin 139 dollara çenli ýokarlandy
Duşenbe güni nebit barreli üçin 140 dollara çenli ýetip, 2008-nji ýyldan bäri iň ýokary derejesine çykdy. Bu ýagdaý ABŞ-nyň Russiýanyň importyna gadaganlyk goýmak mümkinçiliginiň netijesinde ýüze çykdy, diýip Interfaks habar berýär.