Türkmenistanda nebitgaz ulgamynda ägirt uly önümçilik mümkinçilikleri bar
16:58 16.01.2022 8192
Türkmenistanda ägirt uly çig mal we senagat mümkinçilikleri, şeýle hem ýurdy strategiki taýdan möhüm bolan nebit we gaz önümlerini öndüriji we eksport ediji ýurda öwürmek üçin tebigy we tehnologiki mümkinçilikleri bar. Bu barada ylmy makalasynda CentralAsia.news elektron neşiriniň ylmy synçysy, belli türkmen alymy, tehniki ylymlarynyň doktory we bilermen Allaberdi Ylýasow belledi.
Onuň bellemegine görä, «2030-njy ýyla çenli Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň maksatnamasynda» türkmen nebitgaz pudagyny giň möçberde senagatlaşdyrmak kesgitlenendir. Onda üç esasy wezipe bellenendir — nebitgaz ulgamyny senagatlaşdyrmak, içerki sarp edijileri degişli önümler bilen üpjün etmek we pudagyň eksport mümkinçiliklerini artdyrmak.
Garaşsyzlygynyň ilkinji günlerinden başlap, Türkmenistan çig mal eksporty bilen bagly howplary peseltmek üçin içerki gaýtadan işleýşi ösdürmeklige tarap ugur aldy. Nebitgaz känlerini senagat taýdan ulanyşa girizmeklik türkmen ýangyjynyň eksport möçberleriniň artmagyna, şeýle hem ýurtda soňky ýyllarda gurlan nebit we gazy gaýtadan işleýän kuwwatlyklary bökdençsiz çig mal serişdeleri bilen üpjün etmeklige barabardyr diýip, bilermen ýazýar.
Onuň bellemegine görä, häzirki wagtda Balkan welaýatynda tebigy gazdan polietileniň we polipropileniň dürli görnüşlerini öndürmek boýunça Gyýanly polimer zawody we Ahal welaýatyndaky Owadandepe şäherçesinde şol çig maldan benzin öndürmek boýunça zawod üstünlikli hereket edýär.
Analitik Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda hem döwrebaplaşdyrmak işleriniň dowam edýändigini belleýär. Daşary ýurt kompaniýalary bilen hyzmatdaşlykda bu ýerde nebitgazhimiýanyň önümleriniň önümçilik möçberlerini artdyrmak üçin birnäçe desgalary, öňdebaryjy serişde tygşytlaýjy ekologiýa enjamlary bilen enjamlaşdyrylan döwrebap tehnologiýalar ornaşdyrylýar.
Daşary ýurtly hünärmenler TNGIZT-de haýalladylan kokslandyrma we gudronyň deasfaltizasiýasy desgasynyň gurluşygyny dowam edýärler. Bu taslamada şu görnüşdäki desgalar üçin elýeterli bolan iň gowy tehnologiýalar peýdalanylýar. Geljekki sehde işlemek üçin işgärler düzümi bu desgada iş orunlarynyň «wirtual» gurnalan trenažýorynda ýörite taýýarlyk geçerler.
Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň düzümine girýän Seýdiniň NGIZ-de 2016-njy ýylda AI-95 benzini üçin düzüm bölekleriniň önümçiligine başlandy.
Şol ýylda ýol bitumyny öndürmek boýunça häzirki zaman tehnologik desga ulanyşa girizildi. Özboluşly tehnologiýa türkmen nebitinden dünýä standartlaryna laýyk gelýän ýol bitumyny almaga mümkinçilik berýär.
Alymyň pikirine görä, energetika ulgamynda täze tehnologiýalaryň peýdalanylmagy nebitgazhimiýa önümleriniň önümçilik möçberleriniň artmagyna ýardam edýär. Gürrüň guýularyň içinde iş alnyp barlanda, däp bolan toplama burawyň ornuny tutýan maýyşgak üznüksiz turbalary ulanmaklyga esaslanýan koltýubing tehnologiýalary hakynda barýar.
Ýurtda ekologiýa howpsuzlygynyň talaplaryna hem aýratyn üns berilýär. Şu maksat bilen ýokary netijeli tehnologiýalar ornaşdyrylýar. Bu konsepsiýa döwletiň durmuş we ykdysady taýdan ösüşine gönükdirilendir.
Üstünlik gazanýan gazçylar
«Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda «Türkmengaz» döwlet konserniniň «Lebapgazçykaryş» müdirliginiň guýulary ýerasty we düýpli bejeriji böleginiň agzybir we başarjaň işgärleri tutanýerli zähmet çekýärler.
Türkmenistanyň Prezidenti we AÖB-niň wise-prezidenti hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny maslahatlaşdy
23-nji iýunda Prezident Serdar Berdimuhamedow Aşgabada sapar bilen gelen Aziýa ösüş bankynyň Günorta, Merkezi we Günbatar Aziýa boýunça wise-prezidenti Ýan Inmini kabul etdi diýip, TDH habar berýär.
Türkmenistanyň we Eýranyň DIM-niň ýolbaşçylary ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meselelerini maslahatlaşdylar
23-nji iýunda Eýran Yslam Respublikasynyň daşary işler ministri Seýed Abbas Arakçi Türkmenistana sapar bilen geldi. Şol gün Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde geçirilen duşuşykda Türkmenistanyň we Eýranyň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylary ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meseleleriniň giň toplumyny ara alyp maslahatlaşdylar. Bu barada ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynda habar berdiler.
Nebitgaz toplumynyň kärhanalary Türkmenistanyň Bitaraplyk güni mynasybetli açylan ikinji wirtual sergä gatnaşýar
Penşenbe güni Türkmenistanyň Bitaraplyk güni mynasybetli ýurdumyzyň ykdysady gazananlaryna bagyşlanan wirtual sergi açyldy. Bu dabaraly çäreler Daşary işler ministrligi we Söwda-senagat edarasy tarapyndan guraldy.
Türkmenistan Hazarüsti gazgeçirijisiniň taslamasy boýunça ýewropaly hyzmatdaşlary bilen özara gatnaşyklary dowam etmäge taýýar — DIM-niň ýolbaşçysy
Türkmenistan Hazarüsti gazgeçirijisiniň taslamasy boýunça ýewropaly hyzmatdaşlary bilen özara gatnaşyklary dowam etmäge taýýar. Bu barada Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow 12-nji awgustda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen «Hazar deňzi – parahatçylyk we dostluk deňzi» atly maslahatda eden çykyşynda belledi.