Neon senagaty Türkmenistana uly girdejileri getirip biler — bilermen
17:46 22.08.2022 10812
Belli türkmen alymy, bilermen we tehniki ylymlarynyň doktory Allaberdi Ylýasow Türkmenistanda neonyň himiýa substansiýasynyň önümçilik mümkinçiligini geljegi uly taslama hasaplaýar. Bu barada CentralAsia.news habar berýär.
Ylýasowyň aýtmagyna görä, Türkmenistan ýurduň himiýa senagatynyň innowasion tehnologiýalarynyň esasynda neon öndürip biler. Bu element — çipleriň önümçiliginde esasy we zerur bolan düzüm bölegidir.
Neon — yssyz we reňksiz bir atomly inert gazydyr, ol asla hiç zat bilen diýen ýaly himiki reaksiýa girmeýär. Emma şol bir wagtda element ýokary elektrik geçirijiligine eýe we özünden tok geçirende ýagty gyzyl bolýar. Neon — dünýäde ýaýrawy boýunça wodoroddan, geliýde, kisloroddan we ugleroddan soň bäşinji ýerde durýar.
Onuň ýeke-täk çeşmesi howadyr. Ony pes temperaturaly rektifikasiýany ulanmak arkaly bölýärler. Netijede kisloroddan onuň has ýeňil düzüm böleklerini, ýagny Ne (neon) we He (geliý) aýrylýar. Netijede alynýan önüm bary-ýogy 10%-e çenli neogeliý garyndysyny saklap bilýär, onuň galan bölegini azot we wodorod düzýär.
«Senagat maksatlary üçin neon howadan suwuk azot we kislorod bölünende galyndy hökmünde howadan bölünip alynýar. Ol iki usulda amala aşyrylýar: adsorbsion ýa-da kondensasion» - diýlip habarda aýdylýar.
Ylýasowyň bellemegine görä, bu günki gün neonyň bahasy kub metrine 2 müň 500 amerikan dollaryna barabar. Bu diýildigi, arassa neonyň önümçiligi ýylda ýüzlerçe bolmasa-da, onlarça million dollara çenli tehnologik eksporty üpjün eder.
Bellemeli zatlaryň biri neon senagat pudagynda giňden peýdalanylýar. Bu element kriogen desgalarynda sowadyjy hökmünde çykyş edýär. Suwuk neon raketa ýangyjyny saklamak ýa-da kosmos şertlerini emele getirmek üçin tüýs laýyk gelýär.
«Şeýlelikde, Ne-nyň ulanyş çygry gün geçdigiçe giňeýär, onuň ulanyş gerimi hem artýar» - diýip, türkmen alymy belleýär.
Türkmenistanyň wekiliýeti Seulda ýangyç-energetika, ulag we beýleki ulgamlarda hyzmatdaşlygyň geljegini maslahatlaşýar
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary B.Annamämmedowyň ýolbaşçylygyndaky resmi wekiliýet Koreýa Respublikasynda iş saparynda bolýar. Bu barada Türkmenistanyň DIM-i habar berdi.
Türkmenistanda nebitiň çykarylyşyny artdyrmak boýunça çäreler durmuşa geçirilýär
Prezident Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň meselelerine we käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Türkmenistan maý aýynda Hytaýa gaz ibermelerini artdyrdy
Şu ýylyň maý aýynda Türkmenistan Hytaýa 2,73 mlrd kub metr tebigy gaz eksport etdi. bu 2022-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 5% artykdyr. Bu barada Interfaks HHR-iň Gümrük gullugyna salgylanyp habar berýär.
Seýdiniň NGIZ-de ýarym ýylda 227 müň tonna çig mal gaýtadan işlenildi
Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda 2023-nji ýylyň başky alty aýynda 227,4 müň tonnadan gowrak çig mal gaýtadan işlenildi. Şol bir wagtda önümçilik meýilnamasy 105,6% ýerine ýetirildi.
Serdar Berdimuhamedow Türkmenistanda Merkezi Aziýanyň we Aýlag ýurtlarynyň maýa goýum forumyny geçirmegi teklip etdi
Prezident Serdar Berdimuhamedow Jidde şäherinde geçirilen «Merkezi Aziýa – Aýlagdaky arap döwletleriniň hyzmatdaşlyk geňeşi» görnüşindäki Sammitinde eden çykyşynda 2024-nji ýylda Türkmenistanda Merkezi Aziýanyň we Aýlag Hyzmatdaşlyk Geňeşiniň ýurtlarynyň Birinji maýa goýum forumyny geçirmegi teklip etdi diýip, TDH agentligi habar berýär.