«Merkezi Aziýa — Hytaý» Sammitinde energetika hyzmatdaşlygyny ösdürmek meseleler maslahatlaşylar — bilermenler
14:02 17.05.2023 4750
Hytaýyň gadymy Sian şäherinde 18-19-njy maýda geçiriljek «Merkezi Aziýa- Hytaý» sammitinde energetika hyzmatdaşlygyny ösdürmek mowzugy ilaru tutulýan ugurlaryň biri bolar diýip meşhur seljeriş merkezleri hem-de syýasatçylar belleýär.
Sammite Hytaý bilen Merkezi Aziýanyň bäş ýurdunyň (Türkmensitan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan we Özbegistan) ýolbaşçylary gatnaşar. Bilermenleriň pikirine görä, energetika, ulag, logistika, maýa goýum we söwda-ykdysady ulgamlary şu görnüşde döwletleriň hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlary bolup durýar.
Aslynda, Türkmenistanyň «Merkezi Aziýa-Hytaý» sammitine gatnaşmagy döwletleriň şeýle görnüşdäki hyzmatdaşlygynyň energetika düzüm bölegini üpjün edýär. Hususan-da, Prezident Serdar Berdimuhamedow şu ýylyň ýanwar aýynda Hytaýyň MK-nyň kompartiýasynyň «Ženmin Žibao» baş gazetine beren interwýusynda 2009-njy ýylyň ahyrynda ulanylmaga berlen Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň Aziýa yklymynda durmuşa geçirilen iň iri bilelikdäki energetika taslamasy bolandygyny we häzirki günde şonuň üsti bilen 350 milliard kub metrden gowrak tebigy gazyň iberilendigini aýtdy.
Bilermenleriň çaklamalaryna görä, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Hytaýyň liderleri sebitiň energetika bazarlaryna türkmen tebigy gazynyň iberilmegini artdyrmak baradaky meseleleri ara alyp maslahatlaşarlar. Mälim bolşy ýaly, gazyň iberilmegi Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijiniň üç ugry (A,B we C) boýunça amala aşyrylýar. Türkmen tebigy gazyndan diňe bir ahyrky sarp ediji — Hytaý däl, eýsem üstaşyr ýurtlar – Özbegistan we Gazagystan hem peýdalanyp bilýär.
Soňky ýyllarda taraplar Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň dördünji şahasynyň (D) gurluşygy baradaky meseleleri ara alyp maslahatlaşýarlar. Ol Türkmenistan-Özbegistan-Täjigistan-Gyrgyzystan-Hytaý ugry boýunça geçmelidir. Özi-de şeýle ugur energetika serişdelerine zerurlyk bildirýän Duşenbe we Bişkek şäherleriniň ýüz tutmalary boýunça saýlanyp alyndy.
4-nji şahanyň gurulmagy Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisini taslama kuwwatlylygyna çykarmaga hem-de Hytaýyň energetika bazaryna her ýylda 65 milliard kub metre çenli gazy ibermäge mümkinçilik berer. Mundan başga-da, D şahasy türkmen gazynyň Gyrgyzystana we Täjigistana göni iberilmegini amala aşyrmaga mümkinçilik berer.
Türkmenistanyň we Gazagystanyň Prezidentleriniň gepleşikleri resminamalaryň toplumyna gol çekmek bilen tamamlandy
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň 15-nji oktýabrda Gazagystan Respublikasyna amala aşyran döwlet saparynyň barşynda Astanada iki ýurduň resmi wekiliýetleriniň gatnaşmagynda ýokary derejede gepleşikler geçirildi. Taraplar ikitaraplaýyn gün tertibiniň ileri tutulýan meselelerini maslahatlaşdylar we mundan beýläkki hyzmatdaşlygyň ugurlaryny kesgitlediler.
Türkmenistanyň DIM-niň ýolbaşçysy Duşenbede ikitaraplaýyn we sebit hyzmatdaşlygynyň meselelerini maslahatlaşdy
«Merkezi Aziýa – Koreýa Respublikasy» hyzmatdaşlyk Forumynyň 14-nji mejlisine gatnaşmagynyň çäklerinde Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Daşary işler ministri Raşid Meredowyň Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon bilen geçiren duşuşygynda ikitarapalýyn we sebit hyzmatdaşlygynyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy diýip, Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýty habar berýär.
Serdar Berdimuhamedow GDA ýurtlaryna Türkmenistanyň taslamalaryna goşulmagy teklip etdi
GDA döwletleri Türkmenistanyň başyny başlan günorta ugurdaky energetika, ulag, kommunikasiýa taslamalaryna işjeň gatnaşyp bilerdi. Bu barada Prezident Serdar Berdimuhamedow GDA-nyň Baştutanlarynyň Geňeşiniň 14-nji oktýabrda Astanada geçirilen duşuşygynda eden çykyşynda belledi.
Türkmenistanyň Prezidenti: «Merkezi Aziýa + Russiýa» hyzmatdaşlyk formatynda ykdysadyýet ileri tutulýan ugur bolup durýar
«Merkezi Aziýa + Russiýa» altytaraplaýyn hyzmatdaşlygyň çäklerinde ykdysadyýet ileri tutulýan möhüm ugur bolup durýar. Bu pikiri Prezident Serdar Berdimuhamedow geçen anna güni Astanada geçirilen “Merkezi Aziýa — Russiýa” sammitiniň barşynda belledi.
Türkmenistanyň DIM-niň ýolbaşçysy Pakistanyň Senatynyň Başlygy bilen TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyny we beýleki meseleleri maslahatlaşdy
Türkmenistanyň DIM-nde daşary işler ministri Raşid Meredow bilen Aşgabada sapar bilen gelen Pakistanyň Senatynyň Başlygy Saýed Ýusuf Raza Gilaniniň arasynda geçirilen duşuşykda taraplar syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer, energetika we ulag-aragatnaşyk pudaklaryndaky hyzmatdaşlygyň meseleleriniň giň toplumyny ara alyp maslahatlaşdylar. Bu barada türkmen daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berilýär.