«Merkezi Aziýa — Hytaý» Sammitinde energetika hyzmatdaşlygyny ösdürmek meseleler maslahatlaşylar — bilermenler
14:02 17.05.2023 4751
Hytaýyň gadymy Sian şäherinde 18-19-njy maýda geçiriljek «Merkezi Aziýa- Hytaý» sammitinde energetika hyzmatdaşlygyny ösdürmek mowzugy ilaru tutulýan ugurlaryň biri bolar diýip meşhur seljeriş merkezleri hem-de syýasatçylar belleýär.
Sammite Hytaý bilen Merkezi Aziýanyň bäş ýurdunyň (Türkmensitan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan we Özbegistan) ýolbaşçylary gatnaşar. Bilermenleriň pikirine görä, energetika, ulag, logistika, maýa goýum we söwda-ykdysady ulgamlary şu görnüşde döwletleriň hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlary bolup durýar.
Aslynda, Türkmenistanyň «Merkezi Aziýa-Hytaý» sammitine gatnaşmagy döwletleriň şeýle görnüşdäki hyzmatdaşlygynyň energetika düzüm bölegini üpjün edýär. Hususan-da, Prezident Serdar Berdimuhamedow şu ýylyň ýanwar aýynda Hytaýyň MK-nyň kompartiýasynyň «Ženmin Žibao» baş gazetine beren interwýusynda 2009-njy ýylyň ahyrynda ulanylmaga berlen Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň Aziýa yklymynda durmuşa geçirilen iň iri bilelikdäki energetika taslamasy bolandygyny we häzirki günde şonuň üsti bilen 350 milliard kub metrden gowrak tebigy gazyň iberilendigini aýtdy.
Bilermenleriň çaklamalaryna görä, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Hytaýyň liderleri sebitiň energetika bazarlaryna türkmen tebigy gazynyň iberilmegini artdyrmak baradaky meseleleri ara alyp maslahatlaşarlar. Mälim bolşy ýaly, gazyň iberilmegi Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijiniň üç ugry (A,B we C) boýunça amala aşyrylýar. Türkmen tebigy gazyndan diňe bir ahyrky sarp ediji — Hytaý däl, eýsem üstaşyr ýurtlar – Özbegistan we Gazagystan hem peýdalanyp bilýär.
Soňky ýyllarda taraplar Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň dördünji şahasynyň (D) gurluşygy baradaky meseleleri ara alyp maslahatlaşýarlar. Ol Türkmenistan-Özbegistan-Täjigistan-Gyrgyzystan-Hytaý ugry boýunça geçmelidir. Özi-de şeýle ugur energetika serişdelerine zerurlyk bildirýän Duşenbe we Bişkek şäherleriniň ýüz tutmalary boýunça saýlanyp alyndy.
4-nji şahanyň gurulmagy Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisini taslama kuwwatlylygyna çykarmaga hem-de Hytaýyň energetika bazaryna her ýylda 65 milliard kub metre çenli gazy ibermäge mümkinçilik berer. Mundan başga-da, D şahasy türkmen gazynyň Gyrgyzystana we Täjigistana göni iberilmegini amala aşyrmaga mümkinçilik berer.
Gazy eksport ediji ýurtlaryň forumy 2050-nji ýyla çenli Türkmenistanda gaz çykarylyşynyň iki esse artmagyny çaklaýar
Gazy eksport ediji ýurtlaryň forumynyň (GECF) Baş sekretary Muhammet Hamel Türkmenistanyň ykdysadyýetine daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça Malaýziýada geçirilen halkara forumda (TEIF 2025) eden çykyşynda dünýäde ikinji uly gaz ýatagynyň işjeň ösdürilmegi we turba geçirijileriň giňeldilmegi bilen, Türkmenistanyň gaz çykarylyşyny 2050-nji ýyla çenli iki esse ýokarlandyryp, ýylda 150 milliard kub metre çenli ýetirip biljekdigini belledi.
Türkmen geofizikleriniň netijeli işi geljegi uly nebitgaz ýataklaryny ýüze çykarmaga ýardam edýär
Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň 13-nji ýanwarynda Balkan welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow «Uzynаda» känine baryp gördi we nebitgaz toplumyny mundan beýläk-de ösdürmek hem-de ýurdumyzyň baý çig mal binýadyny özleşdirmek boýunça maslahat geçirdi.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisinde ýurdumyzy ösdürmegiň 2052-nji ýyla çenli ileri tutulýan ugurlary maslahatlaşylýar
Şu gün ýurdumyzda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň nobatdan daşary mejlisi geçirilýär. Onuň işine Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy – hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow başlyklyk edýär.
Kuala-Lumpurda TEIF 2025 forumy Türkmenistana bolan gyzyklanmanyň artýandygyny görkezdi
2025-nji ýylyň 23-24-nji aprelinde Malaýziýanyň paýtagty Kuala-Lumpurda geçirilen Türkmenistanyň ykdysadyýetine daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça halkara forumy TEIF 2025 öz işini tamamlady.
Türkmenistanyň Prezidenti we BAE-niň ykdysadyýet ministri iki ýurduň özara gatnaşyklarynyň geljegini maslahatlaşdylar
25-nji iýunda Prezident Serdar Berdimuhamedow “Türkmenistan — BAE” işewürlik maslahatyna gatnaşmak üçin öz ýurdunyň wekiliýetine ýolbaşçylyk edip, türkmen paýtagtyna gelen Birleşen Arap Emirlikleriniň ykdysadyýet ministri Abdulla bin Tuk Al-Marrini kabul etdi diýip, TDH habar berýär.